SŁOWNIK POJĘĆ FOTOGRAFICZNYCH

Opracowanie to jest integralną częścią bezpłatnego kursu Człowiek Na Fotografii. Jego autorem jest niejaki Dominik Peh. Wszelkie prawa należą do Fundacji Społecznie Wrażliwi. Można dowolnie korzystać z tego słownika, kopiować, udostępniać pod warunkiem zamieszczenia linku do źródła.

 

Część pierwsza  

ALFABETYCZNY WYKAZ HASEŁ

UWAGA! Klikając gdziekolwiek w zdefiniowane hasło, powrócisz do tego menu.

Część druga - pojęcia związane z

PROCESEM POWSTAWANIA ZDJĘCIA

 

ekspozycja

Słowo pochodzi od angielskiego “exposure” i oznacza “wystawiać coś na coś” :)) W języku polskim też używamy tego słowa w takim rozumieniu. Mówimy np. o ekspozycji sklepowej. “Kupiłem towar z ekspozycji”, czyli towar z wystawy. Miejsca gdzie towar był wystawiony na widok. Sam układ towarów w sklepie, też jest jakąś jego ekspozycją. 

Gdy fotograf mówi ekspozycja, najczęściej ma na myśli jasność zdjęcia. Poziom jego naświetlenia. Patrząc na takie zdjęcia jak te, może powiedzieć:

FOTO 1: “To zdjęcie ma nieprawidłową ekspozycję. Jest prześwietlone”. 
FOTO 2: “To zdjęcie ma nieprawidłową ekspozycję. Jest niedoświetlone”.
FOTO 3: “To zdjęcie ma prawidłową ekspozycję. Jest prawidłowo naświetlone”.

 

1/1

1/1
 
 
 
 
 
ciąg wartości czasów naświetlania
 
 
 
 
 
 

1/1

kontrast

To jakakolwiek różnica w jasności zdjęcia. O zdjęciach możemy myśleć jako o:

Foto 1. - mało kontrastowych

Foto 2. - umiarkowanie kontrastowych

Foto 3. - bardzo kontrastowych.

 

1/1
 
 
 
 

Część trzecia - pojęcia związane z

OBSŁUGĄ APARATU

 
 
 
 
 

światłomierz wielopolowy

Patrz: światłomierz matrycowy.

 
 
 
 
 

S / Tv

W tym trybie kontroluje:

Fotograf: Kadr i moment naciśnięcia spustu migawki. Pozostałe funkcje życiowe. Czas naświetlania i ISO.

Aparat: Może też ISO.

Jak sama nazwa sugeruje, do wybranego przez nas czasu, automatyka dobiera przysłonę lub też ISO, tak by uzyskać poprawną ekspozycję czyli 0EV. Będziemy go używać wtedy, gdy odpowiednio długi bądź krótki czas naświetlania, będzie dla nas priorytetem. Najczęściej podczas fotografowania ruchomych obiektów. Rajd samochodowy, dziecko na huśtawce, czy ganiające się po ogrodzie psy. W każdej z tej sytuacji, konsekwencją zbyt długiego czasu naświetlania, będzie nieostre zdjęcie. Nieostre zdjęcie = zdjęcie usunięte = brak zdjęcia. W takich sytuacjach ani wartość przysłony, ani ISO, nie ma takiego znaczenia jak czas.  

 

A / Av

W tym trybie kontroluje:

Fotograf: Kadr i moment naciśnięcia spustu migawki. Pozostałe funkcje życiowe. Przysłonę i ISO.

Aparat: Czas. Może też ISO.

To obok M-ki, drugi najczęściej używany przeze Peh’a tryb nastawów ekspozycji. Rzecz w tym, że zakres przysłon w stosunku do zakresu czasów naświetlania jest bardzo skromny. Zakres przysłon w najlepszym przypadku wynosi 7-8 EV. W przypadku amatorskich obiektywów będzie to jeszcze o 2 EV mniej. Natomiast zakres czasów naświetlania wynosi 16-18EV. Od 30 s do 1/8000 s. Pozostawiając w gestii automatyki tak szeroki wachlarz czasów, mamy o wiele większą szansę, iż ta ustawi prawidłową ekspozycję.

 
 

auto

W tym trybie kontroluje:

Fotograf: Kadr i moment naciśnięcia spustu migawki.

Aparat: Pozostałe “funkcje życiowe” aparatu.

programy tematyczne

Programy tematyczne to nadal pełna automatyka, tyle że uwzględniająca specyfikę różnych typowych scen. Dla przykładu. Przełączenie na tryb “sport” powoduje, że dla automatyki priorytetowy będzie krótki czas naświetlania. Wiadomo. Sport - ruch - krótkie czasy ekspozycji, by uzyskać ostre zdjęcia poruszających się obiektów. Ustawiamy portret, to znów otwarta przysłona będzie priorytetem, by uzyskać małą głębię ostrości. Ustawiamy Makro, a focimy w Selgrosie :)  

balans bieli

Funkcja życiowa aparatu odpowiedzialna za odwzorowanie kolorów na zdjęciu.

raw

Z ang. “surowy”. Bezstratny format zapisu zdjęcia. Charakteryzuje go nieporównywalnie większa możliwość edycji zdjęcia, niż w przypadku zdjęć zapisanych w formacie JPG. Zdjęcia w tym formacie można otwierać, wyświetlać tylko za pomocą specjalistycznego oprogramowania. Aby stało się ono czytelne dla wszystkich urządzeń i programów zdolnych do wyświetlania zdjęć, należy je konwertować, zapisać w formacie JPG. Co istotne. W trakcie transformacji tworzy się kopia w jpg-u, natomiast sam pierwotny plik pozostaje nienaruszony. Proces zapisu zdjęcia w RAW do innego formatu, czasem określa się poprzez analogię do fotografii tradycyjnej, gdzie rolę RAW-ów pełniła klisza,  wywołaniem RAW-u. Tak jak w przypadku kliszy, z jednego RAW-u można wykonać niezliczoną ilość kopii, mogących się znacząco różnić od siebie, w zależności od zakresu zmian poczynionych w trakcie edycji RAW-u.

jpg

Najpopularniejszy, stratny format zapisu zdjęć. Stratny oznacza, że przed zapisaniem zdjęcia na karcie pamięci czy innym nośniku, spora część danych o zdjęciu zostaje usunięta. Konsekwencją tego, jest mocno ograniczona w stosunku do RAW-ów,  możliwość edycji zdjęcia. Ponadto zdjęcie w formacie jpg przed zapisaniem zostaje obrobione przez automatykę aparatu. Zaletą tego formatu jest bardzo dobry stosunek wagi pliku (miejsca zajmowanego na nośniku pamięci) do jakości wyświetlanego obrazu.

Część czwarta- pojęcia związane z

OBIEKTYWEM

ogniskowa

W harcerstwie - druhna odpowiedzialna za pilnowanie ogniska :)

W prawidłowym ujęciu optycznym jest to odległość pomiędzy ogniskiem układu optycznego, a punktem głównym układu optycznego, oraz bla, bla, bla :) W praktycznym, długość ogniskowej wyrażanej w milimetrach, ściśle powiązana jest z kątem widzenia obiektywu, to znów przekłada się na skalę odwzorowania fotografowanych obiektów na elemencie światłoczułym. Dłuższa ogniskowa = mniejszy kąt widzenia = większy obiekt. Amatorzy będą mówili o przybliżaniu lub oddalaniu fotografowanego obiektu, ale jest to z gruntu mylne określenie. Zmieniając ogniskową, nie zmieniamy odległości aparat-obiekt, lecz właśnie skalę w jakiej jest odwzorowany na matrycy. Ten sam obiekt widziany z bliska będzie większy niż oglądany z odległości.

zoom

Obiektyw o zmiennej ogniskowej.

 
 
 
 
 
 
 
 

stałka

Obiektyw o stałej ogniskowej.

jasność obiektywu

Najniższa wartość przysłony (największy otwór) jaki możemy ustawić w danym obiektywie. Im jaśniejszy obiektyw, tym więcej światła przepuszcza przez siebie. Im więcej światła dociera do elementu światłoczułego, tym możemy go krócej naświetlać. Im krótszy czas naświetlania, tym mniejsze ryzyko nieostrości zdjęcia. W związku z tym im jaśniejszy obiektyw, tym bardziej pożądany przez to tym droższy :)

 

stabilizacja obrazu

W przypadku obiektywów będzie to zawsze mechaniczny, żyroskopowy, system stabilizowania obrazu. Umożliwia fotografowanie przy dłuższych czasach naświetlania, niż bez włączonej stabilizacji. W przypadku najwydajniejszych systemów stabilizacji różnica ta może wynosić aż 4EV, co daje szansę wykonania ostrego zdjęcia przy szesnastokrotnie dłuższym czasie. Dla przykładu. Fotografując obiektywem o ogniskowej 120 mm z wyłączoną stabilizacją, najdłuższy możliwy czas ekspozycji będzie wynosił 1/125 s. Z włączoną może to być 1/15s (+3EV) lub nawet 1/8 s (+4EV).

W niektórych aparatach, np. firmy Sony, stabilizowane są nie obiektywy lecz matryca. Oba rozwiązania mają swoje zalety i wady, ale efekt jest taki sam.

© 2023 by Fundacja Społecznie Wrażliwi

www.spoleczniewrazliwi.pl

  • Facebook - White Circle